ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಾಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಶಕೆಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಿನೆಮಾಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ, ಟ್ರೆಂಡ್ಸೆಟರ್ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಟ ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರು ಚೆನ್ನೈನ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದು ವಿಧಿವಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ 84 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ವಯೋಸಹಜ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಇಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮೂಲಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಶೋಕದ ಮಡುವು ಆವರಿಸಿದೆ.
ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರನ್ನು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಇಯಕ್ಕುನರ್ ಇಮಾಯಂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪದವು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ‘ನಿರ್ದೇಶಕರ ಶಿಖರ’ ಎಂದು ಅನುವಾದಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 1977ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ’16 ವಯಸ್ಸಿನಿಲೆ’ ಭಾರತೀಯ ಸಿನೆಮಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅತಿ ಸುಂದರವಾಗಿ, ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್, ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಮುಂತಾದ ಮೇರು ನಟರನ್ನು ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಅವರದು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು.
ಅವರ ಸಿನೆಮಾ ಪ್ರಯಾಣವು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಸಮಾಜದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ದರ್ಪಣವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯರಿಗೆ ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯರ ಹೆಸರು ‘ರಾ’ (Ra) ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಾಧಾ ಅವರಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ನಟಿಯರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ ನಟಿಯರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರದ್ದು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೂಲಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನೆಮಾಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದ್ದರು.
ಅವರು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಕೊಂಚ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದ ಭಾರತಿರಾಜ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರು. ಧನುಷ್ ಅಭಿನಯದ ‘ತಿರುಚಿತ್ರಂಬಲಂ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಭಿನಯವು ಯುವ ತಲೆಮಾರಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೂ ಅವರ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಿನೆಮಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯು ಸಿನೆಮಾ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಗಣ್ಯರು, ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅಂತಿಮ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದ್ದರು. ಸಿನೆಮಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿದ ಕೌಶಲ, ಇಂದಿನ ನವ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.
ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರ ಜೀವನವು ಸಿನೆಮಾದ ಸುತ್ತಲೇ ಸುತ್ತುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಕಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಶೈಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದರೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ನೋಡುವುದು ಚಿತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ನಿಜ ಜೀವನ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಸರಳತೆ, ದೃಶ್ಯಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನಟ-ನಟಿಯರ ಸಹಜ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರದ್ದು ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಅವರು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಟನೆಯವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾವಿದ ಅವರು.
ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂತದ ನಂತರ ಅವರು ನಟನೆಗೆ ಮರಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರವೂ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಸಿನೆಮಾ ಉತ್ಸಾಹ ಕುಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಸದಾ ಕಾಲ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಶಿಖರ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರ ಹೆಸರು ಭಾರತೀಯ ಸಿನೆಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರ.
ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪರವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನೆಮಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರು ಸದಾ ಕಾಲ ದಂತಕಥೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಿಧನದಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯುಗಾಂತ್ಯವಾದಂತಾಗಿದೆ. ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲಸವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿ ಕಂಡವರು ಅವರು. ಅವರ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆಳೆದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.
ಅವರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಗಣ್ಯರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಕ್ತ ಅಂತಿಮ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತಿರಾಜ ಅವರ ಕಥೆಗಳು, ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಸಿನೆಮಾ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನೊಬ್ಬನ ಮರೆಯಲಾಗದ ಪಯಣ ಇಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ.